Ancient Lights homepage


Click Here to dialogue
with others about these subjects.

 


       
    

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ

ΜΙΝΩΙΚΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ

 

 

Ομιλία στο Συνέδριο της Ένωσης Ξεναγών Κρήτης
Αίθουσα Ανδρόγεω, Ηράκλειο 9 Φεβρουαρίου 2016
που βασίζεται στο ολοκληρωμένο έργο (στην αγγλική γλώσσα),
Calendar House: Clues to Minoan Time from Knossos Labyrinth
(Ο Οίκος του Ημερολογίου: Στοιχεία για τον Μινωικό Χρόνο
από το Λαβύρινθο της Κνωσού
),

με την επιμέλεια του Δρα Jack Dempsey για την παρούσα ιστοσελίδα
Ancient Lights
και μεταφρασμένη από τη Βίκυ Χατζοπούλου


ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ και ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ στους Έλληνες φίλους και συναδέλφους που θέλουν να κατανοήσουν το κεντρικό ημερολογιακό σύστημα των Μινωιτών της αρχαίας Κρήτης. Ευχαριστώ την καλά καταρτισμένη και αγαπημένη μου φίλη Βίκυ Χατζοπούλου από τη Σητεία (η οποία έχει μεταφράσει το μυθιστόρημά μου  Ο αδελφός της Αριάδνης), για την πολύτιμη βοήθειά της με αυτά τα έργα μου, εδώ και πολλά χρόνια. Και, μέσα από αυτή τη σελίδα μπορώ να συστήσω τις επαγγελματικές υπηρεσίες της Βίκυς σε οποιονδήποτε χρειάζεται ανάλογη μεταφραστική βοήθεια. Παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μου (jpd37@hotmail.com) ή με την ίδια τη Βίκυ (viki_chatzopoulou@yahoo.gr), για οποιοδήποτε σχετικό θέμα θα θέλατε να συζητήσουμε.

Το CalendarHouse δεν θα υπήρχε χωρίς την πρωτότυπη διορατική ματιά  του Αμερικανού μελετητή Δρα Charles F. Herberger και τη στενή συνεργασία του μαζί μου—το έργο του, The Thread of Ariadne: The Labyrinth of the Calendar of Minos  (Ο μίτος της Αριάδνης: Ο Λαβύρινθος του Ημερολογίου του Μίνωα), κατέδειξε για πρώτη φορά τα ημερολογιακά μοτίβα στην τοιχογραφία των Ταυροκαθαψίων στην Κνωσό και σε πολλά άλλα σημαντικά Μινωικά τεχνουργήματα. Ευχαριστώ τον κο Γιώργο Σαχίνη στο ΚΡΗΤΗ-TV και την εκπομπή του Αντιθέσεις, όπου μπορείτε να δείτε μια ολοκληρωμένη συζήτηση αυτών των ανακαλύψεων στο


 

Σημείωση:  από την παρούσα σελίδα λείπουν πολλά άλλα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία διερευνώνται μέσα στο CalendarHouseεπίσης δεν καταπιάνεται με κάθε ερώτημα, πρόβλημα ή πολυπλοκότητα, τα οποία αναλύονται στο ολοκληρωμένο έργο. Σας ευχαριστώ και πάλι που επισκεφθήκατε αυτήν τη σελίδα. Ελπίζουμε να την απολαύσετε και ανυπομονούμε για τις παρατηρήσεις σας.

 


 
Παρά τα 100 χρόνια που μελετάμε τους Μινωίτες, υπάρχουν ακόμα 2 μεγάλα μυστήρια:
Ποιο ήταν το κεντρικό τους σύστημα ή ο χρονικός τους κύκλος;
Και, πώς λειτουργούσε το πολιτικό σύστημα οργάνωσης και εξουσίας, έτσι ώστε να κρατά ενωμένες τόσες πολλές και ανεξάρτητες μεταξύ τους κοινότητες και περιοχές;

 


 
Πρώτα απ'όλα, ας ψάξουμε για στοιχεία σχετικά με το κεντρικό σύστημα μέτρησης του χρόνου των Μινωιτών.
Γνωρίζετε για την ισορροπία ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες της Μινωικής κοινωνίας.
Πρόκειται ουσιαστικά να δούμε τον ήλιο και τη σελήνη, μαζί, σε έναν μεγάλο κύκλο χορού.
Θα δούμε τον ήλιο και τη σελήνη έτσι, με αυτόν τον τρόπο, ζευγαρωμένα σε σημαντικές στιγμές.
Σε αυτόν τον κύκλο, ο ήλιος και η σελήνη γίνονται ζευγάριαδύναμοι ή δυνατοί, μαζί.
Αυτό, όπως θα δείτε, είναι το “παιχνίδι με τα φώτα” των Μινωιτών—με τον ήλιο και τη σελήνη ως πρώτους χορευτές.

 



Εδώ βλέπουμε τον αυθεντικό θρόνο της Κνωσού.
Μας έχουν πει ότι κάποιος που ονομαζόταν “Μίνωας” βασίλευε εδώ για 8 ή 9 χρόνια κάθε φορά.
Αφού, όμως, η Αθήνα αποκαλούσε το Μίνωα “βασιλιά”, γιατί αυτός δεν κυβερνούσε δια βίου, όπως ο Φαραώ;
Ο “Μίνωας”, στη γλώσσα και στην παράδοση, συνδέεται με τον ήλιο, τη σελήνη και τα αστέρια.
Και εδώ, στην πλάτη αυτής της θέσης εξουσίας, μπορούμε να μετρήσουμε 1-4, 5-8 και 9 ξεχωριστά χαρακτηριστικά—8, ή 9, στο σύνολό τους. Τι άλλο βλέπουμε;

 

THRONE CLOSE-UP
 
Οι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι εδώ έχουμε έναν δίσκο, που μπορεί να είναι ήλιος ή κάποιο άστρο.
Κάτω από το δίσκο υπάρχει μια απεικόνιση σε σχήμα μηνίσκου, πιθανότατα η νέα σελήνη.
Και κάτω από το δίσκο και το μηνίσκο της νέας σελήνης, ένα σχέδιο σαν βουνό, με ένα ζευγάρι κέρατα.
Ας ξεκινήσουμε από την κορυφή, με τον ήλιο—επειδή μας οδηγεί σε μια υπέροχη ανακάλυψη.

 


 
Το 2002, η Βρετανίδα αρχαιολόγος Lucy Goodison κατέδειξε τι συμβαίνει με τον ήλιο σε κάθε Χειμερινό Ηλιοστάσιο μέσα στην αίθουσα του θρόνου.
Κατά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο, στο καταχείμωνο, ο ήλιος “πεθαίνει” στο πιο αδύναμο σημείο του κύκλου του, και κατόπιν αρχίζει ξανά την καινούρια πορεία του.
Εκείνη την ημέρα, το φως του ήλιου εισέρχεται από τη νότια εξώθυρα, περνά μέσα από τη βόρεια εσώθυρα και αγγίζει το θρόνο της Κνωσού.
Οι Μινωίτες τοποθέτησαν το θρόνο και τις πόρτες μέσα στο χώρο σε συμφωνία με το χρόνο.
Μάλλον είναι η καλύτερη απόδειξη που μπορούσαν να μας δώσουν σχετικά με την πρωτοχρονιά τους.
Αυτός είναι ο κεντρικός άξονάς τους για τη μέτρηση ημερών, μηνών, ετών και χρονικών κύκλων:
το κεντρικό, συμβολικό σημείο όπου η Μινωική κοινωνία συνδέεται με τους κύκλους της φύσης και τη μεγάλη της δύναμη για αναγέννηση.

Ωραία—θυμηθείτε τώρα ότι χρειαζόμαστε τον ήλιο και τη σελήνη μαζί, σαν ζευγάρι μέσα σε αυτόν τον κυκλικό χορό.
Ποια είναι, λοιπόν, η φάση της σελήνης που περισσότερο ταιριάζει με το νεαρό, καινούριο ήλιο του καταχείμωνου;
Η νέα σελήνη, φυσικά, αυτή που μόλις είδαμε επάνω στο θρόνο.
Κρατήστε τώρα στο μυαλό σας αυτό το ζευγάρι—Νέα Σελήνη κατά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο.
Θα το ξαναβρούμε αυτό το ζευγάρι, σε λίγο, να διπλασιάζεται, σε συνδυασμό με ένα άλλο σημαντικό ζεύγος.

Έξι μήνες αργότερα, την ημέρα του Θερινού Ηλιοστασίου, ο ήλιος στο ζενίθ της ισχύος του, εισέρχεται και πάλι στο δωμάτιο, από την απέναντι βορινή εξώθυρα και περνά μέσα από τη νότια εσώθυρα.
Από αυτή την θερινή του κορυφή βουτά κάτω, μέσα στις σκιές και στο σκοτάδι του υπόγειου λάκκου της “λεκάνης καθαρμών”, που βρίσκεται απέναντι ακριβώς από το θρόνο.
Τώρα λοιπόν, ποια φάση της σελήνης ταιριάζει καλύτερα με τον πανίσχυρο ήλιο του μεσοκαλόκαιρου;
Η Πανσέληνος. Έτσι έχουμε το δεύτερο από τα δυο ζεύγη μας: Θερινό Ηλιοστάσιο και Πανσέληνος.

 



Κάθε ημερολόγιο προσπαθεί να εναρμονίσει τους κύκλους του ήλιου και της σελήνης.
Έτσι, όταν αυτά τα δύο ζεύγη επαναλαμβάνονται, με Νέα Σελήνη στο Χειμερινό Ηλιοστάσιο και Πανσέληνο στο Θερινό Ηλιοστάσιο,
 κάθε φορά που αρχίζει και τελειώνει ένας ηλιακός/σεληνιακός κύκλος αυτά τα δυο αυτά ζεύγη συμβάντων αποτελούν την εναρμόνιση του ηλιακού και σεληνιακού χρόνου.
Στην εποχή των Μινωιτών, αλλά και στη δική μας τώρα, αυτός ο κύκλος επαναλαμβάνεται κάθε 8,5 χρόνια: 8 ή 9, όπως θα θυμάστε.
Κατά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο, βλέπουμε τη Νέα Σελήνη: ήλιος και σελήνη είναι μικρά, αδύναμα νεογέννητα.
Ακριβώς 6 μήνες αργότερα, βλέπουμε το δυνατό Θερινό Ηλιοστάσιο με την Πανσέληνο στον ουρανό.
Και τότε, 8,5 χρόνια αργότερα, κάθε φορά που αυτός ο κύκλος επανέρχεται, για να κλείσει και να αρχίσει ξανά και ξανά, και τα δύο αυτά ζεύγη, με τον ήλιο και τη σελήνη μαζί, επαναλαμβάνονται.

Αυτό ο υπαρκτός κύκλος συνεχίζεται και σήμερα. Έκλεισε και ξεκίνησε ξανά το Χειμερινό Ηλιοστάσιο του 2012 και συνεχίζεται σε μια εξαιρετικά ακριβή πορεία ως το 2045.
Καθ'όλη τη διάρκεια αυτών των μηνών και των ετών, οι φάσεις της σελήνης ακολουθούν πολύ συγκεκριμένα μοτίβα—κι έτσι οι Μινωίτες μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα σημάδια για να αναγνωρίζουν πού βρίσκονταν στο χρόνο, σε ημερήσια ή μηνιαία βάση, και μέσα στο μέγα κύκλο.

 



Υπάρχουν κι άλλα να δούμε σχετικά με τον ήλιο και τη σελήνη πάνω στο θρόνο της Κνωσού.
Ακόμα, όμως, δεν έχουμε εξετάσει αυτό το κερασφόρο βουνό που εμφανίζεται μαζί τους.
Πού αλλού βλέπουμε αυτό το σημαντικό Μινωικό σχήμα;

 


 
Το μεγαλύτερο απ'αυτά τα σχήματα είναι το μεγάλο Όρος Ίδη.
Προφανώς γνωρίζουμε ότι ένα ζευγάρι κέρατα—ενός βουνού ή ενός ταύρου—αποτελούσαν σημαντικά και κεντρικά σύμβολα για τους Μινωίτες.

 



Ο αρχαιολόγος Sandy MacGillivray δείχνει ότι οι Μινωίτες πιθανόν δανείστηκαν ορισμένες σημασίες για το κερασφόρο βουνό από τους Αιγύπτιους. Η φιγούρα τους, που ονομάζεται “djew” απεικόνιζε τα ταφικά βουνά των οικογενειών και των προγόνων στις δυο πλευρές της κοιλάδας του Νείλου.

 



Από την Αυστραλίδα αρχαιολόγο Louise Hitchcock γνωρίζουμε ότι αυτά τα “κέρατα του καθαγιασμού” σηματοδοτούσαν την είσοδο σε χώρους ιερούς.
Και από τον Jeffrey Soles και άλλους, γνωρίζουμε ότι οι Μινωίτες φρόντιζαν με μεγάλη προσοχή τους χώρους ταφής της οικογένειάς τους για πολλές γενιές.
Η Goodison ανακάλυψε πως οι δύο μεσαίες θύρες της αίθουσας του θρόνου συμπίπτουν με τις ετήσιες “ημέρες των νεκρών”.
Αυτό μας φανερώνει έναν λαό πολύ συντηρητικό, με μακρόχρονη μνήμη.
Όπως και οι Αιγύπτιοι, έτσι και οι Μινωίτες, ως άτομα, προέρχονταν από τους προγόνους τους και σε αυτούς επέστρεφαν.

Η εναρμόνιση με τις αρχαιότερες μεθόδους και τις αξίες της οικογένειάς τους ήταν ο τρόπος να διατηρούν την ευημερία και την ευταξία, σε αυτή τη ζωή—και επιπλέον σήμαινε την υπόσχεση μιας αναγέννησης και νέας ζωής στην επόμενη.
Καθόλου τυχαία, λοιπόν, και η δευτερεύουσα σημασία του Αιγυπτιακού “djew”, που είναι αφθονία.

 

FULL THRONE
 
Επιστρέφουμε τώρα στο θρόνο της Κνωσού.
Γνωρίζουμε ότι η Μινωική θρησκεία ξεκίνησε στα βουνά, πάνω στις κορυφές και τις σπηλιές—και ότι η Κνωσός εμπεριέχει χαρακτηριστικά των βουνών, των κορυφών και των σπηλαίων σε όλη της την έκταση.
Η αρχαιολογία μάς λέει ότι η Κνωσός δεν χτίστηκε από έναν βασιλιά ή μια βασιλική οικογένεια.
Η Κνωσός χτίστηκε και αποτέλεσε το κοινό τελετουργικό κέντρο, όχι σύμφωνα με ταξικές κοινωνικές διαβαθμίσεις,
αλλά μέσω των σχέσεων ανάμεσα στις Μινωικές οικογένειες.

Έτσι, αν αυτή η “θέση εξουσίας” βρίσκεται τοποθετημένη ακριβώς επάνω στη φιγούρα ενός κερασφόρου βουνού,
η νόμιμη εξουσία ενός άνδρα ή μιας γυναίκας πρέπει να βασίζεται στην έγκριση και τη συγκατάθεση του Μινωικού “δάμου”.
Αυτός ήταν ο μεγάλος ιστός που συνέδεε πολύ ανεξάρτητες οικογενειακές και συγγενικές ομάδες.
Πολύ πριν την ιστορική δημοκρατία, ο δάμος αποτελούσε την κοινωνική μορφή σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι εισακούονταν και φρόντιζαν οι ηγέτες τους να είναι υπόλογοι των πράξεών τους.

 

MAN STANDING ON HORNS

Οι Μινωίτες ηγέτες ήταν υποχρεωμένοι να ανανεώνουν την εξουσία τους—πιθανότατα ανάλογα με τα αποτελέσματα που έφερναν.
Αυτός ίσως είναι ο λόγος που σημαντικοί άνθρωποι, όπως αυτός ο νεαρός εδώ και πολλές Μινωίτισες
στέκουν επάνω σ'ένα ζεύγος κεράτων καθαγιασμού ή εμφανίζονται μαζί τους.

 

FULL THRONE ROOM

Η εξουσία εδώ εξαρτάται από την ευλογία και την έγκριση των Μινωικών κοινοτήτων.
Παρατηρήστε ότι αυτός ο θρόνος—σε αντίθεση με τους περισσότερους θρόνους γνωστών βασιλιάδων και Φαραώ—βρίσκεται απέναντι και περιβάλλεται από πολλά καθίσματα για άλλους ανθρώπους.
Αυτός δεν είναι χώρος όπου ένα άτομο αποφασίζει τα πάντα μόνο.
Αυτό που καθιστά ετούτη την αίθουσα κομβική είναι η οργανωτική της εξουσία και τα αποτελέσματά της.
Για να επιτευχθεί αυτό, από τη γεωργία ως τη θρησκεία, χρειάζεσαι μια κατανόηση της φύσης και μια πραγματική και πρακτική καταγραφή της, μέσα σε ένα ημερολόγιο.
Τώρα που καταλαβαίνουμε τον ήλιο, τη σελήνη και το βουνό πάνω στο θρόνο,
ας ανακαλύψουμε νέες συνδέσεις σε μια ακόμα κεντρική Μινωική μορφή.

 



Γιατί οι Μινωίτες ύφαιναν το σχήμα της Λάβρυς, του διπλού πέλεκυ, στα ρούχα τους;

 



Γιατί οι κοινοί Μινωίτες, αλλά και η ελίτ τους, ήθελαν το ταξίδι προς την άλλη ζωή να φωλιάζει μέσα στο σχήμα το διπλού πέλεκυ;

 



Όπως δείχνει ο Σουηδός αστρονόμος Goran Henriksson, οι Μινωίτες πιθανόν έβλεπαν το διπλό πέλεκυ ακόμα και στον αστερισμό του Ωρίωνα.
Και μάλιστα, εδώ ήταν το σημείο όπου ο Πράσινος Θεός Όσιρις, της Αιγύπτου,  ανέσταινε την ψυχή του ίδιου του Φαραώ.

 



Ας δούμε τώρα για άλλη μια φορά τι συμβαίνει στην αίθουσα του θρόνου της Κνωσού.
Κάθε χρόνο, η ακτίνα του ήλιου του Χειμερινού Ηλιοστασίου διασταυρώνεται με τον ήλιο του Θερινού Ηλιοστασίου ακριβώς στο κέντρο της αίθουσας, σχηματίζοντας ένα αόρατο Χ.

 



Το Χ είναι ένα σχήμα που πλησιάζει πολύ το διπλό πέλεκυ.
Υπάρχει πλέον εκτεταμένη συμφωνία ότι η Λάβρυς, όπως και το κερασφόρο βουνό, υπήρχαν για τους Μινωίτες από την απαρχή τους.
Η Λάβρυς είχε “κάποια σχέση” με τον ήλιο, τη σελήνη και τα αστέρια
και με την πνευματική αναγέννηση.
Παρατηρούμε ότι το Χ και η Λάβρυς, ο διπλός πέλεκυς, μοιράζονται τον ίδιο κεντρικό, ιερό χώρο ανάμεσα στα κέρατα: τα κέρατα ενός ταύρου, ή τα κέρατα ενός ιερού βουνού, όπως είδαμε.
Τι άλλο παρατηρούμε σχετικά με τη Λάβρυ και αυτό το Χ;

 



Οι περισσότεροι από τους διπλούς πέλεκεις των Μινωιτών που έχουμε στην κατοχή μας αποτελούν πρακτικά εργαλεία δουλειάς.
Γιατί οι πέλεκεις είναι “διπλοί”; Το πρακτικό κομμάτι αυτής της εφεύρεσης είναι ότι τον γυρίζεις από την άλλη πλευρά, και συνεχίζεις αποτελεσματικά την εργασία σου.
Θυμηθείτε τώρα ότι μετρήσαμε τα σημεία 1-4 και 5-8 ή 9, πάνω στον ίδιο το θρόνο;
Στη Λάβρυ βρίσκουμε τους ίδιους αυτούς αριθμούς: 1-4, το γυρίζουμε από την άλλη, και μετράμε 5-8 ή 9.

 

CYCLE WITH X

Το Χ μπορεί επίσης εύκολα να συμβολίζει τα δύο συμβάντα μας, ή το διπλό ζεύγος συμβάντων, μέσα στον κύκλο των 8,5 ετών. Ας δούμε τώρα πώς οι Μινωίτες καταφέρνουν να τα συνδυάσουν όλα αυτά.

 

LATE SARCOPHAGUS

Η Μαρινάτου και άλλοι αναφέρονται σε αυτή τη σαρκοφάγο ως ένα είδος “χάρτη πορείας” από την παρούσα ζωή στην επόμενη.
Εδώ, ξανά και ξανά, βλέπουμε “το βουνό”
των αρχαίων συντηρητικών τρόπων της Κρήτης, τις οικογένειας και των προγόνων,
με ένα διπλό πέλεκυ τοποθετημένο ανάμεσά τους, που δείχνει προς τα αστέρια.
Αυτή είναι μια άλλη μορφοποίηση των ίδιων συμβόλων που είδαμε στον θρόνο της Κνωσού,
το βουνό με τη σελήνη, τον ήλιο και τα αστέρια ανάμεσα στα κέρατά του.
Τι λοιπόν μας λέει αυτό;

Ότι ο τρόπος ζωής, την κάθε μέρα και την κάθε χρονιά, μέσα από το ημερολόγιο των 8,5 ετών είναι ο τρόπος ζωής που ξεκινά από την οικογένεια και τους προγόνους, και φτάνει ως την αναγέννηση ανάμεσα στα άστρα.

 



Ας δούμε και κάτι άλλο εξίσου εξαιρετικό. Γιατί οι Μινωίτες διπλασίασαν το διπλό πέλεκυ;
Εφόσον κάτι τέτοιο δεν είναι πρακτικά χρήσιμο, πρέπει να παραπέμπει σε κάτι συμβολικό.
Για να καταφέρεις να “πολιτογραφήσεις” την κεντρική εξουσία σου χρησιμοποιώντας τους κύκλους της φύσης,
χρησιμοποιώντας το “παιχνίδι με τα φώτα” του ήλιου και της σελήνης,
σαν απόδειξη της ειδικής ή ακόμα και θεϊκής κατανόησής σου
καλά θα κάνεις να έχεις απαντήσεις και για την περίπτωση που τα φώτα “σβήσουν”.
Αυτό είναι το στοιχείο μας για να αναζητήσουμε κάτι σπουδαιότερο, χτισμένο μέσα στην αίθουσα του θρόνου.

 


 
Ο θρόνος είναι λευκός και πανίσχυρος, όπως η Πανσέληνος.
Δίπλα στο θρόνο όμως, βλέπουμε αυτά τα μπλε σχήματα σε διπλά ζεύγη.
Το μπλε, σε πολλά παραδείγματα, είναι για τους Μινωίτες το χρώμα του θανάτου—της λίγωσης του φεγγαριού και της σκιάς.
Μέσα σε αυτά τα μπλε σχήματα βλέπουμε το Χ σε διπλά ζεύγη των 6 στην κάθε πλευρά του θρόνου.
Θυμηθείτε τώρα ότι μετρήσαμε εδώ τα έτη από 1-9.
τι θα γίνει αν διπλασιάσουμε ολόκληρο τον κύκλο του σεληνιακού-ηλιακού κύκλου των 8,5 ετών που προτείνει ο θρόνος;

 


8,5 συν 8,5 μας κάνει 17 χρόνια. Προσθέτοντας τους 6 μήνες πριν και τους 6 μετά το διπλασιασμένο κύκλο, το σύνολο είναι 18 χρόνια. Αυτή η περίοδος, με μερικές ημέρες επιπλέον,  αποτελεί τον Κύκλο Εκλείψεων Saros.
Διπλασιάστε τον πέλεκυ, διπλασιάστε την περίοδο των 8,5 χρόνων—και, μέσα στους 6 μήνες που προηγούνται και της αρχής και έπονται του τέλους του κύκλου, θα δείτε τη σκιά μιας έκλειψης να σκοτεινιάζει τη Σελήνη και τον Ήλιο, το καθένα με τη σειρά του.

Φως και σκιά—αυτός είναι ο κορυφαίος κύκλος του χρόνου και της τάξης για τους Μινωίτες.
Το να κατανοεί και να μπορεί να προβλέψει αυτά τα γεγονότα ήταν καθοριστικής σημασίας,
προκειμένου η ηγεσία να οργανώσει την καθημερινότητα της κοινωνίας, την πνευματική ζωή και την πολιτική. Μ'αυτές τις λέξεις το περιγράφει το επιστημονικό περιοδικό Nature.

 



Το 2012, ο Peter Warren—ένας από τους μεγαλύτερους αρχαιολόγους για τη Μινωική Κρήτη—εξέδωσε μια κριτική σύνοψη των 25 ετών της Μινωικής έρευνας.
Ο Warren βρήκε 2 βασικά χαρακτηριστικά στον κόσμο τους.
Το ένα ήταν η “ετεραρχία”, μια συνεχής “μεταβαλλόμενη αστάθεια” ανάμεσα σε πολύ ανεξάρτητες κοινότητες.
Το άλλο ήταν “κάποιου είδους οργανωτική εξουσία”, πιθανόν στην Κνωσό,
που χρησιμοποιούσε “παραδοσιακές πρακτικές”, όπως δημόσιους εορτασμούς και φεστιβάλ,
ώστε να κρατήσει ενωμένη αυτή την ποικιλόμορφη κοινωνία για πολλούς αιώνες ειρήνης.
Αν η αρχαιολογία δεν είναι σε θέση να μας δείξει κάποιον Μινωικό δικτάτορα ή παντοδύναμο βασιλιά,
τότε μένουμε με την Κνωσό σε θέση του πλέον εξελιγμένου τηρητή του χρόνου και του πλέον αποτελεσματικού οργανωτή ολόκληρου του έργου των Μινωιτών.

 



Αν αυτό ήταν το πρακτικό και συμβολικό κεντρικό σύστημα των Μινωιτών,
θα περιμέναμε να το δούμε να εμφανίζεται αδιάλειπτα μέσα στις εποχές που διαδέχθηκαν τους Μινωίτες.
Και όντως το βλέπουμε. Ας δούμε αν μπορούμε να αναγνωρίσουμε 4 μόνο σημεία από τα πάμπολλα που αποδεικνύουν τη σταθερή συνέχεια από τις κεντρικές Μινωικές στις μετα-Μινωικές πολιτιστικές φόρμες.

Στα αριστερά έχουμε το Χ με τα διπλασιασμένα ζεύγη σημείων μέσα σε έναν παραδοσιακό τροχό σιτηρών.
Στο κέντρο έχουμε τη “Θεά με τα Υψωμένα Χέρια”,
της οποίας το κεφάλι και τα μπράτσα αναπαριστούν το ίδιο σχήμα του δίσκου ανάμεσα στα κέρατα.
Τρίτον, νέες έρευνες στο Homer’s Secret Odyssey (Η μυστική Οδύσσεια του Ομήρου) των Florence και Kenneth Wood, μας δείχνουν ότι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια του Ομήρου είναι χτισμένες πάνω σε αυτόν τον ίδιο 19ετή κύκλο.

Τέλος, στα δεξιά, έχουμε το βασικό σχέδιο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, με τη μορφή ενός Χ μέσα σε κύκλο, περίπου 1300 χρόνια μετά τους Μινωίτες.
Όμως, οι εξαίρετοι επιστήμονες που έκαναν δημοσιεύσεις σχετικά με το μηχανισμό των Αντικυθήρων στο κορυφαίο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nature, λένε ότι δεν γνωρίζουν από που προέρχεται αυτή η τόσο εξεζητημένη αστρονομική γνώση.
Και τι είναι αυτό που ο Μηχανισμός προσδιορίζει; τους κύκλους της σελήνης, του ήλιου και των εκλείψεων: τα ίδια θέματα που βρίσκουμε στην αίθουσα του θρόνου της Κνωσού.
Απλώς δεν υπάρχει άλλος τόπος απ'όπου μπορεί να προήλθε αυτή η γνώση.

 



Και ποια ήταν η λειτουργία του Μηχανισμού;
Οι τροχοί και οι δείκτες του έλεγαν στις φιλόνικες, πολεμοχαρείς πόλεις-κράτη της Ελλάδας πού και πότε να κάνουν τον επόμενο εορτασμό και τους αγώνες τους,
πράγμα που τους βοηθούσε να διατηρήσουν στενή επαφή και βοηθούσε στη διατήρηση της ειρήνης.
Μήπως έχουμε κάτι άλλο στη Μινωική Κρήτη;
Πολύ ανεξάρτητες περιοχές, κοινότητες και τρόποι ζωής,
και “κάποια κεντρική οργανωτική εξουσία”--την οποία βλέπουμε στα κέρατα του βουνού και στους διπλούς πέλεκεις και σε όλα τα σπουδαιότερα Μινωικά κέντρα,
χωρίς όμως κανένα σημάδι πολιτικής επιβολής που να τους κρατά ενωμένους.

Ίσως έχετε κι εσείς τα ίδια ερωτήματα που ακούστηκαν σε πολλές παρουσιάσεις.
Μήπως οι ηγέτες της Κνωσού, που αντιλαμβάνονταν αυτούς τους κύκλους του ήλιου και της σελήνης,
τους χρησιμοποιούσαν για να εξαπατούν τους ανθρώπους και να διατηρούν έτσι τη θέση τους στην πολιτική εξουσία;

 

Εγώ έχω να δώσω την απάντηση είναι ότι μια εξαπάτηση από την πλευρά της Κνωσού είναι μάλλον απίθανη.
Ο καθένας μπορούσε να δει αν αυτό το ημερολόγιο όντως περιέγραφε τις φάσεις και τους ρυθμούς του πραγματικού ήλιου και της σελήνης.
Αν αυτό το ημερολόγιο ήταν ψεύτικο ή συχνά λανθασμένο,
θα είχε γρήγορα αποτύχει σαν σύστημα οργάνωσης.
Οι Μινωίτες θα πρέπει να έκριναν τους ηγέτες τους από τα αποτελέσματά τους
ως προς το αν διατηρούσαν την κοινωνία σε πολύ παραγωγική αρμονία με τους κύκλους της φύσης.
Στο τέλος-τέλος, αυτές οι αξιολογήσεις και κρίσεις υποδηλώνονται άμεσα,
μέσω του μοναδικού πολιτικού συστήματος των Μινωιτών
για την περιοδική ανανέωση (ή όχι) της εκτελεστικής εξουσίας ενός ατόμου.
Αιώνες αργότερα, στην Κρήτη, αυτές οι παραδόσεις της περιορισμένης πολιτικής εξουσίας προφανώς ήταν ακόμα σε ισχύ, όπως περιγράφεται με λεπτομέρειες στη μελέτη του Malcolm Cross, από το 2011, The Creativity of Crete: City States and the Foundations of the Modern World (Η δημιουργικότητα της Κρήτης: Πόλεις-κράτη και τα θεμέλια του σύγχρονου κόσμου)
Ίσως, λοιπόν, χάρη στους Μινωίτες, να δούμε τους εαυτούς μας κάτω από νέο πρίσμα--
ως πολίτες μιας σύγχρονης “δημοκρατίας”,
που δεν έχουν τόσο άμεσα και δραστικά απαιτήσει από τους ηγέτες μας να λογοδοτήσουν για τους εαυτούς τους και τις συνέπειες των αποφάσεών τους.





Βλέπουμε λοιπόν ότι το Μινωικό ημερολόγιο συνέδεε τους μεγάλους πρακτικούς κύκλους με τη βαθιά επιθυμία για ζωή στο επέκεινα.
Τα ταξίδια του ήλιου, της σελήνης και των άστρων είναι το ταξίδι της ανθρώπινης ψυχής.
Επίσης, λειτουργούσε ως πολιτικό Σύνταγμα, χρησιμοποιώντας το χρόνο για να περιορίσει την ατομική εξουσία
και προστάτευε την κοινωνία των Μινωιτών από τους χειρότερους των“βασιλιάδων” που βλέπουμε σε άλλες περιοχές.
Η μυθολογία, στο κάτω-κάτω, λέει ότι ο Λαβύρινθος χτίστηκε για να “περιορίσει το Μινώταυρο”.
Τι πιστεύω λοιπόν ότι θα είχαν να μας πουν οι Μινωίτες σήμερα;
Ότι “οι Άνθρωποι είναι καλοί—εκτός κι αν αποκτήσουν υπερβολική εξουσία”.

 



Όλα αυτά λοιπόν είναι καταπληκτικές νέες πληροφορίες που μπορείτε να μεταδώσετε στους ανθρώπους στην Κνωσό.
Και ίσως το πιο καταπληκτικό είναι ότι η χειροπιαστή, πραγματική καταγραφή αυτού του συστήματος βρίσκεται κρυμμένη μπροστά στα μάτια μας: μέσα στα μοναδικά περίπλοκα μοτίβα του πλαισίου-κορνίζας
της τοιχογραφίας της Κνωσού με τα Ταυροκαθάψια.
Πρόκειται για την εξαιρετικά πρωτοποριακή, εμπνευσμένη ματιά του Δρα Charles Herberger, από το 1972.
Και, αν γενναιόδωρα μου χαρίσετε 5 λεπτά ακόμα από την υπομονή σας, θα ήθελα να σας δείξω εδώ τα βασικά μοτίβα.

 



Οι Μινωίτες είχαν πολλές και διαφορετικές μορφές γραφής, ή ιδεογράμματα, που αντιπροσώπευαν τον ήλιο, τη σελήνη και τα αστέρια.
Εδώ, από τους χάρτες του Άρθουρ Έβανς, βλέπετε την αποτύπωσή τους για τον αριθμό 1.
Αυτό το σύμβολο γεμίζει 16 σειρές στο πλαίσιο της τοιχογραφίας με 390 σημάδια/γραμμές της ηλιακής ημέρας.
Βλέπετε επίσης ότι μια ημισέληνος στραμμένη προς τα αριστερά αντιπροσωπεύει τη σελήνη.

 



Αυτές είναι οι αυθεντικές σειρές χρωματιστών ημισέληνων στο πλαίσιο,
που προέκυψαν από τις αναπαλαιώσεις του Ηρακλείου (επάνω)
και του Βρετανικού Μουσείου Ashmolean (κάτω) αντίστοιχα,
σε δύο ξεχωριστές μεταξύ τους προσπάθειες.
Κάθε πολιτισμός διαχωρίζει τις φάσεις της σελήνης με διαφορετικό τρόπο.
Εμείς διαιρούμε το σεληνιακό κύκλο σε 8 φάσεις. Προφανώς όμως εδώ οι Μινωίτες χρησιμοποιούσαν 5.
Αν μπορέσουμε να συμφωνήσουμε ότι η λευκή ημισέληνος πιθανότατα αντιπροσωπεύει την πανσέληνο και η μαύρη ημισέληνος τις μέρες που δεν υπάρχει φεγγάρι,
απομένουν οι υπόλοιπες, επαναλαμβανόμενες χρωματιστές φάσεις, οι οποίες βρίσκουν τη θέση τους:
πορτοκαλί/Νέα Σελήνη, κόκκινη για τη Γέμιση, λευκή για την Πανσέληνο, μπλε για τη Λίγωση και μαύρο για την απουσία της.
Και, κάθε σεληνιακό κύκλο των 5 φάσεων βρίσκουμε 30 ηλιακά σχηματικά 1 κατά μήκος αυτών των σειρών.
Τώρα ας κοιτάξουμε ολόκληρη την τοιχογραφία με άλλο μάτι.

 


 
Η πρωταρχική λειτουργία ενός ημερολογίου είναι να κρατά τη φύση και τον πολιτισμό ενωμένα.
Χωρίς ημερολόγιο, τόσο οι εργάσιμες ημέρες όσο και οι γιορτές θα έπεφταν εκτός χρόνου με το πέρασμα των εποχών.
Ο Δρ. Charles Herberger έφτιαξε αυτό το διάγραμμα της τοιχογραφίας με τα Ταυροκαθάψια.
Ο σπουδαίος αρχαιολόγος του Harvard καθηγητής Alexander Marshack που τη μελέτησε, την χαρακτήρισε ιδιαιτέρως ακριβή.
Ας παρατηρήσουμε ωστόσο, κάποια περίεργα πράγματα σε αυτή την τοιχογραφία.
Φαίνεται να είναι ορθογώνιο παραλληλόγραμμο--αλλά στις αναπαλαιώσεις και των 2 μουσείων η αριστερή και η δεξιά πλευρά του είναι άνισες, με τις ίδιες ακριβώς απόκλιση στις διαστάσεις.  Αυτό αποκλείεται να είναι απλώς τυχαίο.

Δεύτερον, ως προς τις ημισελήνους, έχουμε ένα ξεκάθαρο μοτίβο πορτοκαλί-κόκκινο-λευκό-μπλε-μαύρο--
όμως υπάρχουν σημεία όπου μόνο η μπλε ή η πορτοκαλί ημισέληνος διπλασιάζονται.
Παρατηρείστε ότι τα χρώματά τους εμφανίζονται εναλλάξ και ταιριάζουν με τις 16 μπλε και πορτοκαλί σειρές των γραμμών.

Από πού ξεκινάμε λοιπόν να μετράμε την κάθε χρονιά;
Μας δίνονται 2 μικρά στοιχεία:
οι Μινωίτες έγραφαν και διάβαζαν από τα αριστερά προς τα δεξιά—και η πορτοκαλί ημισέληνος ξεκινά έναν καινούριο κύκλο.
Έτσι, η πορτοκαλί ημισέληνος, που αρχίζει την κάθετη σειρά στα αριστερά είναι η μοναδική που ταιριάζει και με τα δύο στοιχεία.
Και αν εμμείνουμε σε αυτό που ο αρχαιολόγος Κώστας Δαβάρας αποκαλεί το πραγματικό μοτίβο του λαβυρίνθου, επιλέγουμε πάντοτε την εξωτερική πλευρά των γραμμών και κινούμαστε προς το εσωτερικό σπειροειδώς καθώς μετράμε, καθοδηγούμενοι από τις πορτοκαλί και μπλε εναλλασσόμενες ημισελήνους.

 



Κατόπιν, μετράμε προς τα επάνω, από την πρωτοχρονιά του Χειμερινού Ηλιοστασίου, κατά μήκος της εξωτερικής πορτοκαλί σειράς που ταιριάζει με αυτήν την ημισέληνο, και βρίσκουμε 3 “παραπανίσια” σημάδια/γραμμές, για τις ημέρες που πέφτουν δίπλα στην μπλε ημισέληνο.
Και μάλιστα αυτές οι παραπανίσιες ημέρες συμπίπτουν ακριβώς με τη 2η Πανσέληνο του έτους.
Τώρα, αν ακολουθήσουμε τις διπλές μπλε ημισελήνους και κάνουμε ένα άλμα στην επάνω σειρά, συνεχίζουμε να μετράμε κατά μήκος της εξωτερικής μπλε σειράς με τις γραμμές, η οποία ταιριάζει και στο χρώμα.
Αυτή η σειρά φτάνει προς τα δεξιά ως την 7η σελήνη του Καλοκαιριού και εδώ βρίσκουμε 7 “παραπανίσιες” γραμμές/σημάδια στο τέλος αυτής της γραμμής.

Πού θα βρούμε το πιο ακριβές ταίρι για αυτή την πορτοκαλί ημισέληνο και τα 7 επιπλέον σημάδια της;
Το βρίσκουμε στα δεξιά στην κάτω σειρά.
Αυτή η εξωτερική πορτοκαλί σειρά μας οδηγεί τώρα προς τα αριστερά, περνώντας μέσα από το Καλοκαίρι και μας πηγαίνει ως την 11η σελήνη του Φθινοπώρου, όπου φτάνουμε και πάλι σε μια μπλε ημισέληνο με 3 “παραπανίσια” σημάδια/γραμμές.
Τώρα, υπάρχει μόνο ένα σημείο να περάσουμε κάνοντας πάλι άλμα, και να πάμε εκεί απ'όπου δεν έχουμε ακόμα περάσει.
Άραγε, ταιριάζει και αυτό απόλυτα; Ναι, ταιριάζει.
Κάνουμε το άλμα ως την άλλη μεριά της τοιχογραφίας, πάνω από το μεγαλειώδη ταύρο της και
αυτή η μπλε ημισέληνος με τα 3 παραπανίσια σημάδια/γραμμές στην κορυφή της κάθετης σειράς στα δεξιά μάς οδηγεί προς τα κάτω, κατά μήκος της εξωτερικής μπλε σειράς, περνώντας από την 11η και 12η σελήνη ως το τέλος της χρονιάς.

Όπως βλέπετε, επομένως, αυτές οι “παραπανίσιες” γραμμές/σημάδια συμπίπτουν με απόλυτη ακρίβεια, κάθε φορά, με το σημείο που περιμένουμε ότι θα βρούμε τους σημαντικούς εορτασμούς των Μινωιτών,
σε απόλυτο χρονικό συγχρονισμό με τον ήλιο και τη σελήνη και σε συμφωνία με την οικολογία, τη γεωργία και τη θρησκεία τους.
Χειμώνας, 5 ημέρες—Άνοιξη, 3 ημέρες, Καλοκαίρι, 7 ημέρες—Φθινόπωρο, 3 ημέρες.
Αφαιρούμε τώρα αυτές τις 25 ημέρες των εορτασμών από το σύνολο των 390 σημαδιών/γραμμών.
Το αποτέλεσμα είναι 365.

 



Βλέπουμε βέβαια ότι έχουμε πολλές ακόμα πορτοκαλί και μπλε σειρές που δεν έχουμε μετρήσει.
Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε, είναι να γυρίσουμε πίσω, να στραφούμε προς την αντίθετη κατεύθυνση και να ακολουθήσουμε το ίδιο μοτίβο.
Από σειρά σε σειρά, κινούμαστε κατά μήκος όλων των 16 σειρών με τις γραμμές/σημάδια και μετράμε 4 χρόνια.
Αυτό, και πάλι, είναι το πραγματικό μοτίβο του λαβυρίνθου:
μπαίνουμε από ένα μοναδικό σημείο, περνάμε από παντού μια φορά και στο τέλος, ή στο κέντρο, γυρίζουμε προς τα πίσω και στρεφόμαστε προς την αντίθετη κατεύθυνση για να ξαναβγούμε έξω.

Εδώ και παρακάτω μπορείτε να παρακολουθήσετε τη λειτουργία και των τεσσάρων ετών αυτού του μοτίβου.

 



Μας εκπλήσσει λοιπόν ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε δυο φορές το ημερολόγιο αυτό για να συμπέσουμε με τον κύκλο του πραγματικού ήλιου και της πραγματικής σελήνης στον ουρανό, διάρκειας 8,5 ετών;
Ας δούμε τώρα τι συμβαίνει, αν ακολουθήσουμε το μοτίβο μέχρι το τέλος.

 



Κι άλλος διπλασιασμός. Κάθε 2 χρόνια μέτρησης, τα άλματά μας πάνω από τον κεντρικό ταύρο δημιουργούν ένα “αόρατο” Χ πάνω στο ίδιο το ημερολόγιο, όπως εκείνο στην αίθουσα του θρόνου.
Αυτό είναι σύμπτωση ή μήπως συνέπεια;
Και τέλος, ποια μορφή θα είχε αυτός ο Μινωικός χρόνος, ως προς την οικολογία, τη γεωργία και το σύστημα των θρησκευτικών εορτασμών;

 

MINOAN YEAR CYCLE CHART and FESTIVALS

Η παράδοση λέει ότι το Φίδι του Χειμώνα είναι ο πατέρας του Ταύρου.
Όπως και στην Αίγυπτο, ξεκινάμε με ένα πενθήμερο εορτασμό του Χειμερινού Ηλιοστασίου, ενώ ο γέρικος ήλιος “αλλάζει το δέρμα του” για να αναγεννηθεί.
Στη δεύτερη Πανσέληνο, ένας τριήμερος εορτασμός καλωσορίζει την Άνοιξη, και τον Ταύρο.
Όμως ο Ταύρος, και η Άνοιξη, πρέπει να πεθάνουν—για να μπορέσει η Λιονταρίνα του Καλοκαιριού να ταΐσει τα μικρά της.
Φανταστείτε τι γινόταν εδώ στις 7 ημέρες γλεντιού του Θερινού Ηλιοστασίου.
Από εκεί και μετά, όπως είδατε, ο κραταιός Ήλιος εξασθενεί και επέρχεται η πτώση του.
Στο 11ο φεγγάρι, ένα τριήμερος εορτασμός σηματοδοτεί την έλευση των βροχών του Νοέμβρη.
Ο Γρύπας, “ο άγγελος του θανάτου”, μεταφέρει τους νεκρούς στο επέκεινα.
Στο Κεφάλαιο 7 του CalendarHouse, μπορείτε να δείτε πολλά Μινωικά στοιχεία για το ποια ήταν η φύση, η λειτουργία και η σημασία του αρχαίου Γρύπα της Κρήτης.

 

FRESCO

Κι έτσι  ο κόσμος και η ζωή μπορούν να ξαναρχίσουν.
Το ερώτημα λοιπόν είναι
ποια Μινωική κοινότητα θα φιλοξενούσε τον επόμενο εορτασμό.
Ποια ήταν η επόμενη που θα κέρδιζε κύρος και τιμή, οργανώνοντας την πλουσιότερη και καλύτερη γιορτή;
Οι Ιθαγενείς Αμερικανοί αποκαλούν αυτή τη δραστηριότητα “pot-latch”
και είναι επίσης κάτι που συνεχίζεται και σήμερα στο Μπαλί:
ένας διαγωνισμός προσφοράς, που αντικαθιστά τον πόλεμο και κρατά τους δεσμούς των ανθρώπων ζωντανούς.
Και βέβαια, αν απορείτε ποιο εύρημα είναι το πιο άφθονο στην αρχαιολογία των Μινωιτών, η απάντηση είναι:
τεράστιες ντουλάπες, γεμάτες με μικρούτσικα ποτηράκια.

Είναι καταφανές πως έχουμε νέα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Μινωικής ζωής να μελετήσουμε:
το θρόνο, την αίθουσα του θρόνου, τους κεντρικούς κύκλους των 8,5 και 19 χρόνων και τις εκλείψεις Saros, τη Λάβρυ και το Χ, τον τρόπο της Μινωικής πολιτικής, την Τοιχογραφία με τα Ταυροκαθάψια, τους τάφους, τα αστέρια, τους εορτασμούς, τα ιερά ζώα, και έναν δρόμο προς την αιωνιότητα υφασμένο μέσα σε κάθε Μινωική μορφή.

Σας παρακαλώ να εξερευνήσετε και μόνοι σας όλα τα στοιχεία που σας παρέχω στο CalendarHouse,  Δεν είναι απαραίτητες ειδικές επιστημονικές γνώσεις για να κρίνετε μόνοι σας το κάθε σημείο.
Και θα μου έδινε μεγάλη ευχαρίστηση να το κουβεντιάσω μαζί σας.

Ελπίζω πως συμφωνείτε ότι οι Κρητικοί, οι Έλληνες και ολόκληρος ο ανθρώπινος κόσμος θα έπρεπε να αισθάνεται περήφανος και να μαθαίνει από τη σοφία και τα επιτεύγματα των Μινωιτών.

Βρισκόμαστε στο τέλος της κυριαρχίας των βασιλιάδων και των κύκλων τους για πρόοδο μέσω της καταστροφής.
Έχουμε δώσει υπερβολικά μεγάλη εξουσία σε “χαρισματικά άτομα”
και έχουμε υποστεί τις συνέπειες της δυσαρμονίας ανάμεσα στον πολιτισμό μας και την ίδια τη Φύση.
Έχουμε χάσει τον Κήπο της Εδέμ; Όχι—ο Κήπος αρχίζει να θυμάται ότι είμαστε μέσα του.
Η ειρήνη των Μινωιτών δεν ήταν τυχαία.
Δεν θα μπορούσαμε άραγε να ξαναζωντανέψουμε τις δημοκρατικές αρχές μας και την επαφή ανάμεσά μας χρησιμοποιώντας ένα εντελώς νέο σύστημα εορτασμών που προωθούν την ειρήνη, βασισμένο στη φύση;
Αν είναι να επιβιώσουμε, είναι αναγκαίο μιμηθούμε αυτό που λειτουργεί σωστά.
Φίλοι μου, Σας Ευχαριστώ,
και ανυπομονώ να λάβω τις ερωτήσεις και τα σχόλιά σας.

 

***

 


Ancient Lights homepage


Click Here to dialogue
with others about these subjects.